Begroeide daken na 2010 - Afstemming van techniek, organisatie & maatschappelijk belang (2011)

(2004)
Handboek Groene Daken, van idee tot realisatie (2011)
ing. A.J.Kerssen
De markt voor groene daken is in Nederland in een stroomversnelling gekomen, metgroeiende maatschappelijke belangen, opeenvolgende technische innovaties en met een toenemend aantal nieuwe spelers. Het doel deze publicatie is dan ook het beheersen en, waar mogelijk, verhogen van de kwaliteit van professionele groendakprojecten, waarbij de publicatie gebruikt kan worden als een praktijkgericht handboek voor elke fase in het bouwproces. Om dit te bereiken is voor elke partij in de bouwketen stap voor stap uitgewerkt wat er dient te gebeuren, waar men rekening mee moet houden en wat daarbij de aandachtspunten zijn. Van initiatieffase en ontwerp tot en met uitvoering, oplevering en beheer.
Dit handboek is bestemd voor opdrachtgevers, projectontwikkelaars, (landschaps)architecten, bouwbedrijven, installateurs, dakbedekkingsbedrijven, leveranciers en hoveniers. Klik hier om het Handboek te bestellen.
Richtlijn Vegetatiedaken bestaande bouw ontwerpen, uitvoeren en beheren van vegetatiedaken (2010)
prof. ir. N.A. Hendriks
Deze richtlijn laat u van a tot z zien hoe u een vegetatiedak realiseert op een bestaand gebouw. Hij gaat onder andere in op de voordelen van vegetatie op een dak, het ontwerp, de constructieve eisen, bouwfysische vragen, veiligheidsaspecten en de nadelen. De overwegingen die aan bod komen bij het ontwerp zijn met behulp van een stroomschema weergegeven. Eén hoofdstuk is specifiek gewijd aan het aanvragen van vergunningen. Uitgangspunt zijn vegetatiedaken op bestaande gebouwen, maar veel van de aanbevelingen zijn uiteraard ook te gebruiken bij nieuwbouw. Klik hier om de Richtlijn te bestellen.
Daken in 't groen (2007)

(1998)
Planting Green Roofs and Living Walls (2010)
N. Dunnet and N. Kingsbury, Timber Press
In 2010 kwam een nieuwe bewerking uit van het boek Planting Green Roofs and Living Walls. Dit boek verscheen voor het eerst in 2004 als een van de eerste boeken in het Engels dat vrijwel alle relevante aspecten van groene daken omvatte van ontwerp, technische specificaties, aanleg en beheer van groene daken. De hernieuwde uitgave uit 2010 is volledig herzien.
Interessante is dat het zowel groene daken als groene gevels omvat, zodat in dit boek de verschillende aspecten van de ‘groene gebouw enveloppe' op een evenwichtige manier benaderd wordt.
In de introductie wordt een overzicht gegeven van de ontwikkeling van groene daken wereldwijd met ook aandacht voor welke rol politiek en beleidsmakers (kunnen) spelen bij het promoten van groene daken en groene gevels.
In het hoofdstuk ‘Why build green roofs' wordt een actueel beeld van de voordelen van groene daken gegeven, terwijl in ‘Constructing green roofs' de technische aspecten worden uiteengezet. Ook is er aandacht voor plantkeuze en ontwerp, geïllustreerd met een aantal case studies. Het gedeelte groene gevels geeft een prima overzicht over de mogelijkheden ervan. Tot slot is een lijst van planten opgenomen die geschikt zijn om op groene daken en aan groene gevels toe te passen.
Green Roofs Systems
A guide to the Planning, Design, and Construction of Landscapes over Structures (2009)
S. Weiler and K. Scholz-Barth Wiley
In 2009 verscheen het boek Green Roof Systems. Enerzijds bevat het boek informatie over de aanleg en onderhoud van groene daken op zich, maar anderzijds ook een pleidooi om meer te denken in landschappen over kunstmatige, door de mens gebouwde structuren. Het gebruik van het groene dak ter bevordering van de integratie van landschap en architectuur d.m.v. innovaties die zowel voor het natuurlijk als voor het cultuurlijk milieu beide nuttig zijn.
Veel aandacht wordt besteed aan planning en ontwerp (nieuw als herstructurering) van stedelijke gebieden in relatie tot de mogelijkheid van groene daken. Er is een hoofdstuk over draagvermogen van daken, systeemonderzoek van groene daken, inclusief detail gegevens over te gebruiken materialen, groeimedia, plantsystemen en drainage.
De uitwerking en de voorschriften alsmede regelgeving zijn geheel gericht op de Amerikaanse situatie.
Green Roof Plants, A resource and Planting Guide (2009)
E. Snodgrass and L. Snodgrass, Timber Press
In 2009 kwam de derde druk van het in 2006 uitgegeven boek Green Roof Plants beschikbaar. Na inleidende hoofdstukken over het ontwerp, aanleg en beheer geeft meer dan de helft van het boek uitgebreide informatie over de bruikbaarheid van meer dan 200 droogte tolerante plantensoorten en cultivars, inclusief gegevens over hitte tolerantie, waterbehoefte, winterhardheid, bloemkleur, bladkenmerken en hoogte. Het gaat om planten die vooral toepasbaar zijn op zgn. extensieve daken. Voor zgn. daktuinen is het scala van toe te passen soorten natuurlijk veel groter. Meer dan 60 meest laagblijvende Sedum soorten en cultivars worden besproken naast laagblijvende Allium, Alyssum, Hieracium, en vele andere soorten zowel uit Amerika, Europa, Zuid-Afrika en Azië.
Het boek richt zich op de mogelijkheden van groene daken in Amerika. Maar door de grote variatie aan condities in Amerika, kan een deel van de informatie geëxtrapoleerd worden, wanneer met name ook gelet wordt op de medium samenstelling, medium dikte en de tolerantie van planten voor (extreme) weersomstandigheden. In het boek besproken en in Nederland goed toepasbaar zijn: Achillea millefolium, Alchemilla saxatilis, Anthyllis vulnearia, Armeria maritimum, Campanula rotundifolia, Deschampsia flexuosa, Echium vulgare, Hieracium pilosella, Koeleria pyramidata, Lotus cornicularia, Salvia pratensis, Sedum sp. en Thymus sp.
Green Roof - A Case Study (2007)
Chr. Werthmann, Princeton Architectural Press
In 2007 verscheen bij de Princeton Architectural Press het boek Green Roof - A Case Study over het aangelegde dak op het in Washington (USA) gelegen hoofdkantoor van de American Society of Landscape Architects. Het boek beschrijft het ontstaan van het idee, de gebruikte ontwerpmethode en de constructie van het aangelegde groene dak. Het geeft al lezende veel technische kennis en gelijk de behoefde om ook zelf actief te worden om een groen dak aan te (laten) leggen op het eigen huis dan wel de organisatie waar u werkt te stimuleren om ook een groen dak op het kantoor of de fabriekshal te hebben.
Dächer begrünen; einfach und wirkungsvoll (2006)
Planung, Ausführungshinweise, Praxistipps
G. Minke Ökobuch Verlag
In 2006 werd door ökobuch Verlag de derde druk uitgegeven (1ste druk in 2000) van een handig boekje (93 pagina's) Dächer begrünen; einfach und wirkungsvoll.
Het boek geeft in een kort, doch gedegen inleiding over de verschillende aspecten van het begroenen van daken, zowel platte als hellende daken. Eerst worden de functies en werking van groene daken besproken. Daarna wordt ingegaan op algemene aspecten die bij de planning van groene daken komen kijken. Dan komen de verschillende daksystemen in relatie tot begroening aan de orde (o.m. substraat, vegetatie, kruiden mengels, beschikbare dakbegroeningssystemen). Flink wat aandacht wordt aan constructieve details besteed. Per hoofdstuk vormen foto's en gedetailleerde tekeningen een uitstekende aanschouwelijke verrijking van de tekst.
Green Roofs
(2005)
Ecological Design and Construction
Earth Pledge Schiffer Publishing
In 2005 verscheen het boek Green Roofs; Ecological Design and Construction, als project van de Earth Pledge Green Roofs Initiative. Er wordt sterk ingezet op bijdragen aan lagere zomertemperatuur, verminderd energie gebruik, verminderde runoff, ecologische aspecten en de beleving door de mens.
Een groot deel van het boek wordt besteed aan 40 case studies waarbij vele details worden gegeven en is goed voorzien van foto's. Er worden voorts zeven steden extra beschreven: Berlijn, Tokyo, Londen, Portland, Chicago, Toronto en New York.
Interessant is dat naast traditionele groene daken, veel aandacht wordt besteed aan combinaties van groene daken met andere functies, zoals combinatie met PV-cellen panelen en voorbeelden waar uitgezocht wordt welke plantensoorten geschikt zijn. Bijzonder zijn ook de voorbeelden waar het groene dak met stromend water koeling kan realiseren, of het voorbeeld waar afvalwater, via een kunstmatig aangelegd wetland op het dak, wordt gezuiverd. Ecologisch gezien mooie voorbeelden over daken die van belang zijn voor zeldzame vogelsoorten of een voorbeeld van een dak dat al 100 jaar bestaat en een belangrijk toevluchtsoort is geworden voor een locaal bijna verdwenen orchideeënsoort. Het betreffende dak herbergt tevens een grote soortenrijkdom die soorten bevat die 100 jaar geleden algemeen waren in het betreffende gebied.
Handbook on Skyrise Greening in Singapure (2002)
O. Chui Leng and A. Sia (ed.)
National Parks and National University of Singapure
In 2002 werd in Singapure een hanboekje gepubliceerd over hoe groene daken kunnen bijdragen aan het verminderen van het Urban Heat Island effect en het hoe begroeiing van hoge flatgebouwen daaraan zou kunnen bijdragen. Hoe kunnen betonnen gebouwen een levende huid krijgen om het groen in deze tuinstad te kunnen bevorderen. Het gaat zowel om intensieve als extensieve daken, begroenen van façades en overkappingen van wegen en kanalen. Het is een handzaam boekje, met life cycle costs gegevens, verslag van metingen over temperatuurverloop op groene daken in Singapure en een lijst van geschikte plantensoorten.
Roof gardens (1999)
History, design, and Construction
Th. Osmundson, Norton & Company
In 1999 verscheen bij Norton & Company, in een goed geïllustreerde uitgave, een overzicht van op welke wijze daktuinen kunnen worden ontworpen, ingericht en onderhouden. Naast een overzicht van de historie geeft het boek een praktische gids van belangrijke daktuinen in Noord-Amerika, Europa, Australië en Azië. Er zijn veel foto's opgenomen alsmede ontwerptekeningen en men krijgt inzicht in technische details.
Terrasses Jardins
(1988)
Consection et amanagement des jardins sur toitures, dalles et terrasses
J. Barret, P. Bertholon, X. Marié, Syros alternatives
In 1988 verscheen een Franstalig boek Terrasses Jardins, een boek dat uitgebreid ingaat op de geschiedenis en toepasbaarheid van groene daken. Goed geïllustreerd en voorzien van vele voorbeelden van daktuinen op zowel noordelijke als zuidelijke expositie. Vele Franse voorbeelden maar ook aandacht voor voorbeelden uit andere landen voorzien van technische tekeningen, overzichtsopnamen, evenals specifieke details over ontwerp en aanleg.
Häuser in lebendigem Grün (1987)
Fernandez-Canero, R., Gonzalez-Redondo, P.
Green roofs as a habitat for birds: A review
Journal of Animal and Veterinary Advances (2010) vol 9(15), p 2041-2052
Oberndorfer, E., Lundholm, J., Bass, B., Coffman, R.R., Doshi, H., Dunnett, N., Gaffin, S., Köhler, M., Liu, K.K.Y., Rowe, B.
Green roofs as urban ecosystems: Ecological structures, functions, and services
Bioscience (2007), vol 57(10), p.823-833
Getter, K.L.; Rowe D.B.
The role of extensive green roofs in sustainable development
Hortscience (2006), Vol 41(5), p 1276-1285
Mentens, J., Raes, D., Hermy, M.
Green roofs as a tool for solving the rainwater runoff problem in the urbanized 21st century?
Landscape and urban planning (2006), vol 77(3), p.217-226